Ստամոքսի քաղցկեղը (gastric cancer) հանդիսանում է լուրջ ուռուցքային հիվանդություն, որը զարգանում է ստամոքսի լորձաթաղանթից։ Այն ունի տարբեր ենթատեսակներ, փուլեր և բուժման մոտեցումներ։

---

 Ինչ է ստամոքսի քաղցկեղը

• Ամենատարածված ձևը՝ ադենոկարցինոմա (շուրջ 90–95%)

• Այլ ձևեր՝ լիմֆոմա, ստրոմալ ուռուցք (GIST), սկվամոզ բջջային կարցինոմա (շատ հազվադեպ)

---

 Տարածվածության վիճակագրություն

• Տղամարդկանց մոտ ավելի հաճախ է հանդիպում, քան կանանց։

• Ավելի տարածված է Ասիայում, Արևելյան Եվրոպայում և Հարավային Ամերիկայում։

---

 Գլխավոր ախտորոշիչ միջոցները

1. Էնդոսկոպիա (գաստրոսկոպիա)՝ բիոպսիայով

2. Հիստոլոգիական քննություն՝ ուռուցքի տեսակն ու ենթատեսակը

3. CT/PET-CT սկանավորում՝ տարածման գնահատման համար

4. Լապարոսկոպիա՝ երբեմն օգտագործվում է թաքնված մետաստազներ հայտնաբերելու համար

5. Մարկերային թեստեր՝ HER2, PD-L1, MSI/MMR

---

 Ստամոքսի քաղցկեղի դասակարգում ըստ փուլերի

---

 Բուժման հիմնական մեթոդները

 1. Վիրաբուժություն

• Subtotal կամ total gastrectomy՝ ուռուցքի հեռացում

• D2 լիմֆադենէկտոմիա՝ լիմֆ հանգույցների հեռացում

• Հաճախ՝ քիմիաթերապիայի հետ համատեղ

 2. Քիմիաթերապիա

• Սովորաբար համակցված դեղերով՝ FLOT, XELOX, FOLFOX սխեմաներ

• Կարող է լինել նախավիրահատական, հետվիրահատական կամ պալիատիվ

 3. Թիրախային թերապիա

• Trastuzumab՝ HER2 դրական ուռուցքների համար

• Ramucirumab՝ VEGFR2 ինհիբիտոր՝ 2-րդ գծի բուժման մեջ

 4. Իմունաթերապիա

• Nivolumab / Pembrolizumab՝ MSI-H, PD-L1 CPS ≥ 5 կամ այլ ցուցումներով

• Կարող է օգտագործվել մետաստատիկ կամ առաջադեմ դեպքերում

---

 Ախտանիշներ

• Ախորժակի կորուստ

• Քաշի կորուստ առանց ակնհայտ պատճառի

• Ստամոքսի ցավ կամ ծանրություն սնվելուց հետո

• Գույնը մութ փորկապություն կամ լուծ

• Արյունային փսխում կամ սև գույնի աթոռ

Շատ դեպքերում վաղ փուլերում քաղցկեղը չունի ախտանիշներ, և հայտնաբերման պահին արդեն տարածված է։

---

 Աջակցող խնամք

• Սննդաբանի վերահսկում

• Հոգեբանական աջակցություն

• Վիտամին B12-ի ու երկաթի փոխարինում՝ հատկապես վիրահատությունից հետո

• Կողմնակի ազդեցությունների կառավարում քիմիաթերապիայի և իմունաթերապիայի ժամանակ