• 2025-05-06 16:48:24

Արգանդի քաղցկեղ

Ընդհանուր բնութագիր

Արգանդի քաղցկեղը, մասնավորապես՝ էնդոմետրիումի կարցինոման, մալիգն բնույթի ուռուցք է, որը զարգանում է արգանդի լորձաթաղանթից։ Այն առավել տարածված է զարգացած երկրներում և հիմնականում ախտորոշվում է դաշտանադադարից հետո գտնվող կանանց մոտ։ Տիպիկ դրսևորման տարիքը 50-ից բարձր է։ Ուռուցքը հաճախ է հորմոնալ դիսբալանսի հետ կապված՝ էստրոգենային գերակշռության ֆոնին։

Կլասիֆիկացիա

Հիստոլոգիական տեսակներ՝

1. Էնդոմետրիոիդ ադենոկарцինոմա (տիպ I)

   • Կապված է հիպերԷստրոգենիզմի հետ

   • Ավելի բարենպաստ պրոգնոզ

   • Սովորաբար լավ դիֆերենցված

2. Չէնդոմետրիոիդ ենթատեսակներ (տիպ II)

   • Սերոզ, քլիր-սել, կարցինոսարկոմա

   • Արտէստրոգենային, բարձր ագրեսիվություն

   • Ավելի վատ պրոգնոզ

Ախտաբանություն

• Տիպ I կարցինոման հաճախ զարգանում է էնդոմետրային հիպերպլազիայի հողի վրա։

• Տիպ II կարցինոման հիմնականում առաջանում է ատրոպիկ էնդոմետրիումից՝ առանց հորմոնալ նախադրյալների։

• p53 մուտացիաները բնորոշ են սերոզ կարցինոմային, մինչդեռ PTEN, KRAS և MSI փոփոխությունները՝ տիպ I-ին։

Կլինիկական պատկեր

Ախտանիշները կախված են հիվանդության փուլից, սակայն առավել բնորոշ են՝

• Դաշտանադադարային արյունահոսություն (ամենահաճախ հանդիպող)

• Կիսաբաց սպիտակավուն արտազատումներ

• Ցավ հիպոգաստրիումում, միզելու կամ դեֆեկացիայի հետ կապված խնդիրներ՝ առաջադեմ փուլերում

Ախտորոշում

1. Տրանսվագինալ ուլտրաձայնագրություն (TVUS):

   • 4–5 մմ էնդոմետրիալ հաստություն պոստմենոպաուզալ կանանց մոտ՝ ցուցում է հետագա հետազոտման

2. Էնդոմետրիումի բիոպսիա:

   • «Gold standard» մեթոդ՝ պաթոհիստոլոգիական ախտորոշման համար

3. Հիստերոսկոպիա + դիլատացիա և կյուրետաժ (D&C):

   • Բարդ դեպքերում կամ երբ բիոպսիան անհաջող է

4. Պատկերային մեթոդներ (MRI, CT, PET/CT):

   • Տարածման և մետաստազների գնահատման համար

Քլասիֆիկացիա ըստ FIGO համակարգի (2018)

 

• I փուլ – Ուռուցքը սահմանափակ է արգանդով

• II փուլ – Տարածում է ցերվիքսի ստրոմա

• III փուլ – Լոկալ տարածում դեպի մերձակա հյուսվածքներ կամ ավշային հանգույցներ

• IV փուլ – Հեռավոր մետաստազներ (ուղեղ, թոքեր, լյարդ, ոսկորներ)

•  

 

Կանխարգելում

Կանխարգելիչ միջոցառումները ներառում են՝

 

 

 

• Առողջ ապրելակերպ՝ նորմալ քաշի պահպանում

• Հորմոնալ դեղամիջոցների խելամիտ օգտագործում

• Պարբերական գինեկոլոգիական զննություններ

• Պապ-թեստ և ուլտրաձայնային ստուգումներ՝ ըստ բժշկի խորհրդի